على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1461

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

دباس ( dabb s ) ا . ع . سازندهء دوشاب خرسا و انگبين . دباسا ( dab s ' ) و ( deb s ' ) ا . ع . ملخهاى ماده . دباساءة ( deb s at ) ا . ع . واحد دباساء يك ملخ ماده . دباسى ( dab si ) ع . ج . دبسى ( dobsiyy ) . دباغ ( deb q ) ا . ع . آنچه بدان پوست پيرايند . دباغ ( deb q ) م . ع . دبغ الاهاب دبغا و دباغا و دباغة ( از باب نصر و ضرب و فتح ) : پيراست پوست را . و دبغ الثوب : رنگ سبز داد جامه را . دباغ ( dabb q ) ا . ع . پوست پيرا و كسى كه پوست را دباغى كند و به فارسى پيراه گويند . دباغة ( deb qat ) ا . ع . دباغى و پوست پيرائى . دباغة ( deb qat ) م . ع . دبغ دبغا و دباغا و دباغة . مر . دباغ . دباغت ( deb qat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - صنعت دباغى و پيرايش پوست و پيراهش . و دباغت كردن : پوست پيرائيدن و دباغى كردن و پيراهيدن . و دباغت يافته : دباغى شده و پيراهش شده . دباغخانه ( dabb q - x ne ) ا . پ . جائى كه در آن جا پوست را پيرايش كرده دباغى مىكنند . دباغى ( dabb qi ) ا . پ . صنعت و عمل پيرايش پوست . و دباغى شده : پوست پيرايش يافته و پيراهش شده . دباق ( deb q ) ا . پ . سريش كفش‌دوزان . دباكة ( dob kat ) ا . ع . بيخ درخت بريده . دبال ( dab l ) ا . پ . ترنج . دبال ( dob l ) ا . ع . سرگين و مانند آن . دباله ( dab le ) ا . پ . دبال و ترنج . دبب ( dabab ) ا . ع . گوسالهء نخست زاده . و موى اولين كوچك و نرم . و انبوهى موى . دببان ( dabab n ) ا . ع . موى اولين كوچك نرم . و انبوهى موى . دببة ( dabebat ) ص . ع . زن بسيار موى . و زنى كه موى اولين كوچك و نرم دارد . دببة ( debabat ) ع . ج . دب . دبة ( dabbat ) ا . ع . كدو . و خنور روغن . و آوندى مر تخم را . و تل ريگ . و ريگ تودهء سرخ . و ريگ مستوى . و زمين هموار . و يك بار نرم گام زدن . ( اسم است مرت را ) . ج : دباب . و موى كوچك و نرم كه بر روى باشد . ج : دب . و آوندى از آبگينه به شكل مرغابى . دبة ( dabbat ) و ( debbat ) ا . ع . جنبش حيوان خزنده . و نرم گام زنى و رفتار نرم ( اسم است نوع را ) . و يقال : هو خفى الدبة . دبة ( debbat ) م . ع . دب دبا و دبيبا و دبة . مر . دب . دبة ( dobbat ) ا . ع . خرس ماده . و حال . و طريقه و مذهب . يق : دعنى و دبتى اى دعنى و طريقتى و مذهبى . و دبة كبرى و دبة صغرى : از ستاره‌هاى بنات النعش است . دبج ( debj ) ا . ع . نقش و نگار . دبخس ( dobbaxs ) ا . ع . ستبر عظيم الخلقه . و شير بيشه . دبداب ( dabd b ) ا . پ . آوازه و شأن و شوكت و شكوه و عظمت . دبداب ( dabd b ) ا . ع . طبل . دبدب ( dabdab ) ا . ع . رفتار مورچهء دراز پاى . دبدبة ( dabdabat ) ا . ع . هر آواز كه بآواز برخورد سم بر زمين سخت ماند . و ماست كه بر آن شير دوشند . و شير نيك ستبر . دبدبة ( dobdabat ) ا . ع . شير نيك ستبر . دبدبه ( dabdabe ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بزرگى و اظهار جاه و عظمت و شوكت . و آواز عظيم . و صداى دهل و نقاره و مانند آن . دبر ( dabr ) ا . ع . سپس آيندهء هر چيز . و مرگ . و كوه و منه الحديث النجاشى : ما احب ان لى دبرا ذهبا و انى اذيت رجلا من المسلمين . و خواب هر ساعت . و نوش . و رنج . و پارهء زمين درشت در دريا مانند جزيره‌اى كه آب بر آن فرورفته باشد . و زنبوران . و منه قيل لعاصم بن ثابت الانصارى حمى الدبر و ذلك لان المشركين لما قتلوه ارادوا ان يمثلوا به فسلط اللّه عليهم الزنابير الكبار فارتدعوا عنه حتى اخذه المسلمون فدفنوه . و يق : جعل كلامك دبر اذنه يعنى گوش نكرد سخن ترا و نايستاد بران . و ذات الدبر : دوائى . و پشته‌اى . و نيز دبر . ج . دبرة . دبر ( dabr ) م . ع . دبر دبرا ( از باب نصر ) : پشت داد و سپس رفت . و دبر بالشيئ : برد آن چيز را . و دبر الحديث : نقل كرد حديث را از وى بعد مرگ او . و دبرت الريح : باد دبور گرديد هوا . و نيز دبر : در گذشتن تير از نشانه . و دبر ( مجهولا ) : باد دبور زده شد . و دبر الرجل دبورا : پير شد آن مرد . و دبر السهم الهدف دبرا و دبورا : تجاوز كرد تير از نشانه و گذشت از آن .